Kısa cevap
Karşılaştırmalı reklam, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ndeki koşullara uyulması hâlinde yapılabilir; sahte veya yönlendirilmiş ürün yorumları ise haksız ticari uygulama sayılabilir. Denetim Reklam Kurulu eliyle yapılır.
Karşılaştırmalı reklam, bir işletmenin kendi ürününü rakibinin ürünüyle kıyaslayarak tanıttığı reklamdır. Yönetmelik bu tür reklamı yasaklamaz, ancak koşullara bağlar. Aynı ihtiyacı karşılayan ürünlerin karşılaştırılması, rakibin marka, logo veya ticaret unvanının kullanılmaması, karşılaştırmanın tüketiciye fayda sağlayan özelliklere dayanması ve sayısal iddiaların nesnel, ölçülebilir ve bilimsel verilerle desteklenmesi gerekir. Rakibi kötüleyen, küçük düşüren ifadeler ise ayrıca yasaktır.
Ürün yorumları bakımından Yönetmelik, tüketici değerlendirmelerine ilişkin ek hükümler içerir. Bu hükümler 2022 yılında yönetmeliğe eklenmiş, Reklam Kurulu da tüketici değerlendirmelerine ilişkin bir kılavuz yayımlamıştır. Satıcıların olumsuz yorumların yayımlanmasını engellemesi, karşılığında menfaat sağlayarak olumlu yorum toplaması veya yalnızca olumlu yorum çıkması için yorum sürecine müdahale etmesi, tüketicinin ekonomik davranışını bozabilecek haksız ticari uygulama olarak değerlendirilebilir.
Yönetmelikte 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikler de bulunmaktadır. Bu değişiklikler arasında sosyal medya üzerinden yapılan tanıtımların reklam olarak açıkça belirtilmesi, indirimli satışlarda referans fiyat kuralları ve tüketici şikâyetlerine satıcı tarafından verilecek cevap süresinin yetmiş iki saatten kırk sekiz saate indirilmesi yer almaktadır. Uygulamada değişikliğin metnine ve olası ek düzenlemelere bakılması gerekir.
Denetim ve yaptırım Reklam Kurulu tarafından yürütülür. Kurul, kanuna ve yönetmeliğe aykırı reklamlar hakkında reklamın durdurulması, düzeltici reklam yayımlanması ve idari para cezası gibi yaptırımlar uygulayabilir. Kurul kararlarına karşı idari yargıda dava açılabilir; dava süresi ve usulü için kararın tebliğinde belirtilen yola ve güncel mevzuata bakılmalıdır. Tüketiciler, rakipler ve kuruluşlar Bakanlığa yazılı veya elektronik başvuruyla şikâyette bulunabilir.
Sık yapılan hatalar arasında rakip markanın adını anmak, ölçülemeyen üstünlük iddiaları kullanmak, yorumları seçici biçimde yayımlamak ve ücretli tanıtımı belirtmemek sayılabilir. Uyuşmazlıkta reklam görselleri ve yayın tarihleri, ekran görüntüleri, yorum kayıtları, iddiaları destekleyen test veya rapor belgeleri delil olarak önem taşır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Reklamın tüketiciyi yanıltıcı olup olmadığı, ortalama tüketicinin bakış açısıyla ve reklamın bütünü dikkate alınarak değerlendirilir. Bu nedenle tek başına doğru olan bir bilginin, bağlamdan koparılarak sunulması da yanıltıcı sayılabilir. Reklamı yayımlayan kadar yayın mecrası da sorumluluk açısından incelenir.
İlgili mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 61 ve m. 77; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (m. 8, m. 10, m. 28/B, m. 28/C ve 2026 değişikliği)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
