Kısa cevap
Elektronik haberleşme aboneliğinde taahhüt süresi en fazla yirmi dört ay olabilir ve taahhüt bitmeden sona eren sözleşmede işletmeci sözleşmedeki rastgele bir ceza değil, yönetmelikte hesap yöntemi belirlenen cayma bedelini isteyebilir. Mesafeli kurulan sözleşmelerde ayrıca on dört günlük cayma hakkı söz konusu olabilir.
Telefon, internet ve benzeri elektronik haberleşme abonelikleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği'ne tabidir. Abone, taahhütsüz bir sözleşmeyi herhangi bir ceza ödemeden sona erdirebilir. İşletmeci fesih talebini alınca belirli kısa sürelerle işlemi tamamlamak zorundadır; uygulamada fesih talebi yazılı, kalıcı veri saklayıcısı veya işletmecinin sunduğu elektronik kanallarla yapılabilir ve ispat açısından talebin kaydının saklanması önemlidir.
Taahhütlü abonelikte abone, indirim, cihaz veya başka bir fayda karşılığında belirli bir süre aboneliği sürdürmeyi kabul eder. Yönetmeliğin 12. maddesine göre taahhüt süresi yirmi dört ayı geçemez ve taahhütname, taahhütsüz fiyat, indirimli fiyat ile varsa cihaz bedelini içermelidir. Taahhüt süresi dolmadan sözleşme sona ererse işletmecinin talep edebileceği tutar iki üst sınırla çerçevelenir: sağlanan indirimler ile cihaz veya diğer faydaların tahsil edilmemiş kısmının toplamı ile fesih tarihinden taahhüt bitimine kadar tahakkuk edecek bedellerin toplamı. Bu iki tutardan düşük olanı esas alınır. Sözleşmede bundan daha yüksek bir tutar belirlenmiş olması, tüketici aleyhine olan bu kısmın uygulanmasını sağlamaz.
Bazı durumlarda cayma bedeli ödenmeden sözleşme sona erdirilebilir. Bunların başında, sabit internette ölçüm kriterlerine göre taahhüt edilen hızın sağlanamaması gelir. Mobil olmayan hizmetlerde, abonenin taşınması nedeniyle hizmetin yeni adreste sunulamaması da belgelenmesi halinde benzer sonuç doğurabilir. Hizmetin ayıplı sunulması veya işletmecinin tek taraflı olarak sözleşme koşullarını aleyhe değiştirmesi gibi hallerde de fesih hakkı ve bunun sonuçları ayrıca değerlendirilir.
Cayma hakkı ayrı bir kavramdır. Abonelik, internet üzerinden, telefonla veya mağaza dışında gibi mesafeli yollarla kurulmuşsa 6502 sayılı Kanun'un mesafeli sözleşmelere ilişkin hükümleri uygulanır ve tüketici, sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. Cayma bildirimi yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmalıdır; telefon görüşmesi tek başına ispat açısından zayıftır. Hizmetin ifasına başlanmış olması halinde ödenecek bedel bakımından özel kurallar bulunduğundan sözleşme ve bilgilendirme formu dikkatle incelenmelidir.
Uyuşmazlıklarda işletmeciye yazılı başvuru yapılması, yanıt alınamazsa ilgili kurumlara şikayette bulunulması ve parasal sınır dahilinde tüketici hakem heyetine, sınırın üzerinde tüketici mahkemesine gidilmesi mümkündür. Hakem heyeti parasal sınırı her yıl yeniden belirlendiğinden güncel tutar kontrol edilmelidir. Hakem heyeti kararına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Sık yapılan hatalar arasında taahhütname ve sözleşme suretinin saklanmaması, fesih talebinin kayıt altına alınmaması ve yanlış hesaplanmış cayma bedelinin itirazsız ödenmesi yer alır.
İlgili mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.48, m.68; Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği m.12, m.23; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
