Kısa cevap
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitine itiraz, tespite karşı dava açma, bilgilendirilme ve belirli hâllerde kira yardımı gibi haklar bulunur. Yeniden yapım kararlarında arsa paylarının çoğunluğu aranır; karara katılmayan maliklerin payları belirli usulle satılabilir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, riskli alanların ve riskli yapıların tespitini ve bunların yeniden yapılmasını düzenler. Riskli yapı tespiti, yetkili kurum veya lisanslı kuruluşlarca yapılan teknik inceleme sonucunda yapılır ve maliklere tebliğ edilir. Malik, bu tespiti öğrendiğinde ilk olarak tespit raporunu ve dayanağı olan teknik verileri isteyebilir.
Riskli yapı tespitine karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde itiraz edilebilir. İtirazı teknik heyet inceler. Ayrıca malik, idari işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açabilir; iptal davası süresi kural olarak tebliğden itibaren otuz gündür. Sürelerin başlangıcı tebliğ şekline göre değiştiğinden tebligat evrakının saklanması önemlidir. İdari yargıda dava açmak kendiliğinden işlemi durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir ve bunun için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ile uygulanması hâlinde telafisi güç zararlar doğması gerekir.
Tespit kesinleştikten sonra yapı sahipleri, yeniden yapım için karar alma sürecine girer. Uygulama yönetmeliğinde Şubat 2026'da yapılan değişiklikle arsa paylarının salt çoğunluğunun yeterli olduğu ve toplantı ile bilgilendirmenin usulü açıklanmıştır. Karara katılmayan maliklere teklif yapılır ve belirli bir süre tanınır; süresi içinde kabul edilmeyen paylar, kanunda ve yönetmelikte öngörülen usulle, değerleme esas alınarak satılabilir. Bu düzenlemenin uygulamadaki ayrıntıları için güncel yönetmelik metnine bakılmalıdır.
Kanun ayrıca, riskli yapıların yıkımı öncesinde tahliye ve elektrik, su, doğal gaz gibi hizmetlerin kesilmesine ilişkin düzenlemeler içerir. Belirli koşullarda kira yardımı ve yeni yapıya ilişkin destekler öngörülmüştür; ancak yardım tutarları ve koşulları sık değiştiğinden ilgili kurumun duyurularına bakılmalıdır. Kiracıların ve sınırlı ayni hak sahiplerinin durumu da ayrıca düzenlenmiştir.
Sık yapılan hatalar, itiraz süresinin kaçırılması, toplantı ve bilgilendirme tutanaklarının saklanmaması, müteahhitle yapılan sözleşmenin hangi bağımsız bölümleri kapsadığını yazılı olarak belirlememek ve sözleşme öncesinde teminat, teslim tarihi ve gecikme cezası gibi hususları netleştirmemektir. Malik ile yüklenici arasındaki sözleşme uyuşmazlıkları adli yargıda, riskli yapı tespiti ve idari işlemler ise idari yargıda görülür. Deliller arasında tespit raporu, tebligat, sözleşmeler ve toplantı tutanakları yer alır.
İlgili mevzuat: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun m. 6; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 27; 6306 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliği
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
