Kısa cevap
Cayma hakkı bazı sözleşmelerde kullanılamaz; diğerlerinde tüketici on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. Satıcı ödemeleri on dört gün içinde iade eder; tüketici de malı on dört gün içinde geri gönderir.
Tüketici, mesafeli sözleşmelerde on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkını kullanabilir (6502 s. K. m. 48/4). Süre, mal teslimine ilişkin sözleşmelerde tüketicinin veya tüketicinin belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün; hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde ise sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslimi, tüketiciye yapılan teslim sayılmaz (Yönetmelik m. 9). Cayma bildirimi, süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcıya, sağlayıcıya veya aracı hizmet sağlayıcıya yöneltilir; cayma hakkının kullanıldığının ispatı tüketiciye aittir (Yönetmelik m. 11). Tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmemişse on dört günlük süreyle bağlı değildir; bu süre her halükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer (Yönetmelik m. 10).
Satıcı, cayma hakkına konu malın iade için ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, varsa teslim masrafları dahil tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür; tüketicinin malı belirtilenden farklı bir taşıyıcı ile göndermesi halinde bu süre malın satıcıya ulaştığı tarihten başlar. İadeler, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun şekilde ve tek seferde yapılır (Yönetmelik m. 12). Tüketici de, satıcı malı kendisinin geri alacağına dair bir teklifte bulunmadıkça, cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren on dört gün içinde malı geri göndermek zorundadır (Yönetmelik m. 13). Yönetmeliğin bu iki hükmünün güncel hali 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren uygulanmaktadır.
İade masrafları bakımından, satıcının ön bilgilendirmede iade için belirttiği taşıyıcı aracılığıyla malın geri gönderilmesi halinde tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulamaz; satıcı iade için herhangi bir taşıyıcı belirtmemişse tüketiciden iade masrafına ilişkin bedel talep edilemez (Yönetmelik m. 12/5). Tüketici, cayma süresi içinde malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun şekilde kullandığı takdirde meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir (Yönetmelik m. 13/2).
Yönetmeliğin 15. maddesinde sayılan bazı sözleşmelerde cayma hakkı kullanılamaz. Örnekler arasında tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar, çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar, tesliminden sonra ambalajı açılmış olan ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar, belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken konaklama, eşya taşıma, araba kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve eğlence veya dinlenme amacıyla yapılan boş zamanın değerlendirilmesine ilişkin sözleşmeler, elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallar ile cayma süresi sona ermeden tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler sayılabilir. Bu listenin bazı bentleri yargı denetimine konu olduğundan ve Yönetmelik son yıllarda birkaç kez değiştirildiğinden güncel metin kontrol edilmelidir.
Cayma hakkı, ürünün ayıplı çıkması halinde tüketicinin sahip olduğu sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme gibi seçimlik haklarından bağımsızdır (6502 s. K. m. 11).
İlgili mevzuat: 6502 s. K. m. 11, 48; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 9-13, 15
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
