Kısa cevap
Limited şirkette esas sermaye payının devri, imzaları noterce onaylanmış yazılı bir sözleşmeyle yapılır ve kural olarak genel kurulun onayına bağlıdır. Devrin şirket ve üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurması için pay defterine ve ticaret siciline işlenmesi gerekir.
Limited şirketler kişi ortaklığı özelliği taşıyan sermaye şirketleridir. Bu nedenle anonim şirketteki gibi payın serbestçe el değiştirmesi esas değildir; ortakların kim olduğu şirket bakımından önem taşır. Türk Ticaret Kanunu, pay devrini şekil şartına ve şirket organının onayına bağlayarak bu özelliği korur.
Devir sözleşmesi yazılı yapılmalı ve tarafların imzaları noterce onaylanmalıdır. Noter onayı olmadan yapılan, örneğin yalnızca adi yazılı ya da sözlü devir anlaşmaları geçerli bir devir sayılmaz. Payın bedeli ödenmiş olsa bile şekil eksikliği devri geçersiz kılabilir. Sözleşmede devredilen payın miktarı, bedeli, tarafların kimlik bilgileri ve varsa şirketin ödenmemiş sermaye taahhüdü gibi hususların açıkça yer alması, sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltır.
Devrin hüküm doğurması için genel kurulun onayı gerekir. Şirket esas sözleşmesi bu konuda kanundaki düzenlemeden farklı hükümler içerebilir; örneğin devri ek koşullara bağlayabilir, belirli kişilere yapılan devirleri kolaylaştırabilir veya sınırlayabilir. Bu yüzden devre girişmeden önce güncel esas sözleşmenin ve ticaret sicilindeki kayıtların incelenmesi önemlidir. Genel kurulun onaydan kaçınması hâlinde payın devredilemeyeceği, ortağın ortaklık sıfatının süreceği sonucu doğabilir; onay usulü ve süreleri kanun ile esas sözleşmedeki hükümlere göre değerlendirilir.
Onay alındıktan sonra devir, şirketin pay defterine kaydedilir ve ortaklar listesi ile birlikte ticaret sicili müdürlüğüne bildirilerek tescil ettirilir. Tescil sürecinde noter onaylı devir sözleşmesi, genel kurul kararı ve devralana ilişkin belgeler istenir. Şirketle ilgili işlemlerde, örneğin genel kurula katılım ve kâr payı bakımından, ortak olarak kimin tanınacağı bu kayıtlara göre belirlenir.
Uygulamada sık yapılan hatalar arasında devrin noter dışında yapılması, genel kurul onayının alınmaması, esas sözleşmedeki devir kısıtlamalarının gözden kaçırılması ve devrin pay defterine işlenmemesi sayılabilir. Devirle ilgili vergi ve harç sonuçları ile şirketin devir öncesi borçlarına ilişkin sorumluluk ayrıca değerlendirilmesi gereken konulardır ve somut duruma göre değişir. Delil olarak noter onaylı sözleşme, genel kurul karar defteri, pay defteri, ödeme belgeleri ve ticaret sicili kayıtları önem taşır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayda güncel mevzuata ve şirketin esas sözleşmesine bakılmalıdır. Devir işleminin ardından ortaklık yapısının değiştiği ve yeni ortağın şirket işlemlerine hangi yetkilerle katılacağı da esas sözleşmedeki düzenlemeye göre belirlenir. Bu nedenle taraflar, devirden önce şirketin mali durumunu, varsa borç ve taahhütlerini ve ortaklar arasındaki anlaşmaları yazılı olarak netleştirmelidir. Böyle bir hazırlık, devir sonrasında ortaya çıkabilecek beklenmedik uyuşmazlıkların önüne geçmeye yardımcı olur.
İlgili mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 595 ve devamı (limited şirkette pay devri, onay ve tescil hükümleri)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
