Kısa cevap
Tüketici kredisi sözleşmelerinde yazılı şekil, sözleşme öncesi bilgilendirme, faiz ve toplam maliyet, erken ödeme ve on dört günlük cayma hakkı gibi konular Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. İmzadan önce bu unsurların sözleşmede ve ön bilgilendirme formunda eksiksiz yer alıp almadığı kontrol edilmelidir.
Banka kredisi, amaca ve müşteriye göre farklı hükümlere tabi olabilir. Tüketicinin ticari veya mesleki olmayan amaçla kullandığı ihtiyaç, taşıt ve konut kredileri 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ona dayanan yönetmeliklerle korunur. Ticari amaçlı krediler bakımından ise tüketici hükümleri uygulanmaz; bu durumda Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri ve sözleşme şartları önem kazanır. Bu yazı esas olarak tüketici kredisine ilişkindir.
Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği uyarınca kredi veren, sözleşmeden makul bir süre önce tüketiciyi kredi türü, tutarı, vadesi, faiz oranı, ödeme planı, masraflar ve temerrüdün sonuçları gibi konularda ayrıntılı biçimde bilgilendirmek zorundadır. Sözleşme yazılı yapılır, anlaşılır bir dille ve okunabilir puntoyla düzenlenir; bir nüshası tüketiciye kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilir. Kredinin toplam maliyeti, faiz oranı yanında masraf ve ücretleri de kapsayan yıllık maliyet oranıyla gösterilir; yalnızca aylık faize bakmak yanıltıcı olabilir.
Tüketici, Kanun'un 24. maddesi gereği, sözleşmenin kurulduğu tarihten ya da sözleşme şartlarını içeren nüshayı aldığı tarihten itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayabilir. Kanun, tüketicinin sözleşme süresinden önce borcunu ödemesi durumunda faiz ve diğer maliyet unsurlarında indirim yapılmasını da öngörür; kredi verenin talep edebileceği tutarlar bakımından yönetmelik ve kanundaki sınırlara bakılmalıdır. Faiz oranının sözleşme süresince değiştirilebilmesi de kanunda belirli koşullara bağlanmıştır; sözleşmedeki değişken faiz ve faiz değişikliği bildirim hükümleri dikkatle okunmalıdır.
Kredi ile birlikte sunulan hayat sigortası, kredi koruma sigortası ve benzeri yan finansal ürün ve hizmetler konusunda kanun tüketiciye seçim imkânı tanıyan hükümler içerir. Kefil, teminat, ipotek, vade, temerrüt hâlinde uygulanacak faiz ve muacceliyet (borcun tamamının istenebilir hâle gelmesi) şartları da sözleşmede açık olmalıdır. Uyuşmazlık hâlinde tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi görevli olabilir; başvuru yeri ve parasal sınırlar güncel mevzuattan kontrol edilmelidir.
Sık yapılan hatalar arasında sözleşmeyi okumadan imzalamak, ön bilgilendirme formunu saklamamak, yalnızca taksit tutarına bakmak, masraf ve sigorta kalemlerini sorgulamamak ve cayma süresini kaçırmaktır. Ödeme planı, sözleşme nüshası, bilgilendirme formu ve banka ile yazışmalar önemli delillerdir. Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; somut sözleşme için ayrıca inceleme yapılmalıdır.
İlgili mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 24; Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
