Kısa cevap
Borçlanma, çalışılmayan bazı sürelerin prim ödenerek sigortalılık süresine ve prim gün sayısına eklenmesidir. Askerlik ve doğum borçlanması 5510 sayılı Kanun'un 41. maddesi kapsamında yapılır ve başvuru SGK'ya, e-Devlet üzerinden de yapılabilir.
Borçlanma, sigortalının fiilen prim ödemediği ancak kanunun borçlanmaya izin verdiği süreleri, belirlenen bedeli ödeyerek hizmet süresine eklemesini sağlar. Kanun'da askerlik, doğum, ücretsiz izin, tutukluluk ve benzeri bazı süreler için borçlanma imkânı tanınmıştır. Borçlanılan süre prim gün sayısına eklendiği için emeklilik şartlarının tamamlanmasına yardımcı olabilir.
Askerlik borçlanması, zorunlu askerlik hizmetini er veya erbaş olarak yapanlar için söz konusudur. Askerlik öncesinde sigortalılığın bulunması şart değildir. Borçlanılan süre prim günü olarak sayılır; borçlanma çoğu durumda emeklilik yaşını doğrudan düşürmez, ancak sigortalılık başlangıç tarihini geriye çekebileceği için emeklilik şartlarının hangi kurala göre değerlendirileceğini etkileyebilir. Bu etkinin somut durumda hesaplanması gerekir.
Doğum borçlanması, sigortalı kadınlar için doğum sonrası çalışılmayan sürelere ilişkindir. Uygulamada her doğum için iki yıla kadar süre, en fazla üç doğum için borçlanılabilmektedir. Çocuğun canlı doğması ve yaşaması ile borçlanılan dönemde sigortalı olarak çalışılmamış olması gibi koşullar aranır. Sigortalılık statüsüne göre ek koşullar bulunabilir; bu nedenle SGK'dan bilgi alınması yararlıdır.
Başvuru SGK birimlerine veya e-Devlet üzerinden yapılır. SGK borç tutarını hesaplayarak tebliğ eder ve borcun tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir; bu süre içinde ödenmezse başvuru sonuçsuz kalır. Borçlanma bedeli, kanundaki hesaplama esaslarına göre belirlenir ve tutarlar her yıl güncellendiği için ödenecek meblağ için SGK'nın güncel hesaplamasına bakılmalıdır. Hesaplama esasları 2026 için değişmiş olabilir.
Sık yapılan hatalar arasında borçlanmanın emeklilik yaşını kendiliğinden düşüreceğinin sanılması, sürenin tebliğden sonra kaçırılması, borçlanma yapmadan önce emeklilik hesabının yapılmaması ve borçlanılacak sürenin başka bir sigortalılıkla çakışması sayılabilir. Nüfus kayıtları, askerlik belgesi veya terhis belgesi, doğum belgeleri ve hizmet dökümü başlıca belgelerdir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Borçlanmanın emeklilik sonuçlarını hesaplamak için, borçlanma öncesinde SGK'dan veya e-Devlet üzerinden hizmet dökümünün alınması ve prim gün sayısının kontrol edilmesi yararlıdır. Borçlanma, yalnızca kanunda sayılan süreler için yapılabilir; sayılmayan süreler için borçlanma imkânı bulunmaz. Ödemenin zamanında ve eksiksiz yapılması da sürecin tamamlanması için gereklidir.
İlgili mevzuat: 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu m. 41 (borçlanma)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
