Kısa cevap
Sigorta mevzuatında araç, onarım bedeli aracın değerini aştığında tam hasarlı, onarım bedeli araç değerinin yüzde altmışını aştığında ya da belirlenen kritik parçalardan biri hasar gördüğünde ağır hasarlı sayılır. Bu tespit sigorta eksperlerince yapılır ve kayıt sigorta bilgi sistemine işlenir.
Günlük dilde pert olarak anılan durum, sigorta düzenlemelerinde tam hasar ve ağır hasar olarak ikiye ayrılır. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun motorlu araç sigortalarında tam hasara veya ağır hasara uğramış araçların tespitine ilişkin düzenlemesi, 1 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemeye göre tam hasarlı araç, onarım masrafları aracın hasar tarihindeki değerini aştığında ve eksper raporuyla onarımın kabul etmediği belirlendiğinde ortaya çıkar.
Ağır hasarlı araç ise onarım masrafları aracın değerinin yüzde altmışını aştığında ya da düzenlemenin ekinde sayılan kritik parçalardan en az birinin zarar görmesi hâlinde söz konusu olur. Bu parçalar arasında şasi kolları, tavan sacı, orta direk, hava yastıkları ve elektrikli araçlarda bataryası gibi yapısal ve güvenlikle ilgili bileşenler bulunur. Dolayısıyla onarım maliyeti yüzde altmışın altında kalsa bile kritik parça hasarı aracın ağır hasarlı sayılmasına yol açabilir.
Tespit, sigorta şirketinden bağımsız olarak, levhaya kayıtlı sigorta eksperlerince yapılır; ön rapor ve kesin rapor düzenlenir ve sonuçlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bildirilir. Ağır hasarlı olarak tespit edilen araç için tazminat ödenebilmesi bakımından aracın trafik tescil belgesinde trafikten çekildiğine ilişkin kaydın bulunması aranır; zorunlu trafik sigortası genel şartlarında da bu belge ibraz edilmeden tazminat ödenmeyeceği belirtilmiştir. Yeniden trafiğe çıkış koşulları ise ilgili trafik mevzuatına tabidir.
Pert veya ağır hasar kaydı, aracın ikinci el değerini ve sigortalanabilirliğini etkileyebilir. Araç almadan önce plaka veya şasi numarasıyla sigorta şirketlerinin ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin sunduğu hasar sorgulama hizmetlerinden yararlanılabilir; e-Devlet üzerinden de poliçe ve hasar bilgilerine ulaşılabilmektedir. Satıcının bilinen ağır hasar kaydını gizlemesi, ayıplı mal veya sözleşmeye aykırılık hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilir.
Sık karşılaşılan hatalar, hasar tespit raporunun ve eksper değerlendirmesinin saklanmaması, itiraz edilebilecek hesaplamaların incelenmemesi ve kayıt sorgusu yapılmadan araç alınmasıdır. Eksper tespitine itiraz, sigorta şirketine yazılı başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yoluyla ileri sürülebilir. Oranlar ve kritik parça listesi mevzuat değişikliğine tabi olduğundan işlem tarihindeki güncel düzenlemeye bakılmalıdır.
İlgili mevzuat: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun Motorlu Araç Sigortalarında Tam Hasara veya Ağır Hasara Uğramış Araçların Tespitine İlişkin düzenlemesi (1 Temmuz 2025 yürürlük); Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (12 Haziran 2026 tarihli değişiklik); 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
