Kısa cevap
Vasiyetname resmi şekilde, el yazısıyla veya sözlü olarak düzenlenebilir. Geçerli olması için kanundaki şekil şartlarına uyulması gerekir.
Vasiyet, kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirlediği tek taraflı işlemdir. Vasiyet yapabilmek için kişinin ayırt etme gücüne sahip olması ve on beş yaşını doldurmuş olması gerekir (TMK m. 502).
Türk hukukunda üç tür vasiyet şekli vardır (m. 531). Resmi vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmi memur tarafından düzenlenir; resmi memur sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir (m. 532). Mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ile bu kişilerin eşleri gibi belirli kişiler, resmi vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamaz (m. 536). El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar miras bırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur; saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir (m. 538). Sözlü vasiyet ise yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmi veya el yazılı vasiyetname yapılamıyorsa başvurulabilecek bir yoldur; miras bırakan son arzularını iki tanığa anlatır, tanıklar da vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine başvurur (m. 539-540). Miras bırakan için sonradan diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihten itibaren bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer (m. 541).
Kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmış vasiyet kendiliğinden geçersiz olmaz; menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılacak iptal davasıyla ortadan kaldırılabilir (m. 557, 558). İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu ve iptal sebebini öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl geçmekle düşer (m. 559). Ayrıca vasiyet saklı payları ihlal ediyorsa mirasçılar tenkis davası açabilir (m. 560, 571).
Miras bırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetnamenin, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmesi zorunludur (m. 595). Vasiyetname, tesliminden başlayarak bir ay içinde miras bırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur (m. 596).
Miras bırakan, kanunda öngörülen şekillerden birine uymak suretiyle yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden tamamen veya kısmen her zaman dönebilir (m. 542). Bu nedenle son düzenlemenin geçerliliği ve yeni tarihli belgelerin çelişmemesi önemlidir.
İlgili mevzuat: TMK m. 502, 531-545, 557-560, 571, 595-596
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
