Kısa cevap
Ticari nitelikteki davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Ticari davalarda arabuluculuk, TTK m. 5/A'da düzenlenmiştir. TTK m. 4'te ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa mahkeme, dava şartı yokluğu nedeniyle davayı usulden reddeder (6325 sayılı Kanun m. 18/A).
Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre, zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m. 5/A). Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna yapılır (6325 sayılı Kanun m. 18/A).
Arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanırsa, taraflar ve avukatları ile arabulucunun; ticari uyuşmazlıklar bakımından avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (6325 sayılı Kanun m. 18, dördüncü fıkra). Bu şekilde imzalanmamış belgeler için icra edilebilirlik şerhi, sulh hukuk mahkemesinden talep edilebilir. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamazsa arabulucu son tutanağı düzenler; davacı, bu tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Zorunluluğa uyulmazsa mahkemece bir haftalık kesin süre verilir. Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmaması hâlinde, dava sonucunda haklı çıksa bile yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından olumsuz sonuçlar doğabilir (6325 sayılı Kanun m. 18/A-11).
Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (m. 18/A-15). Süreç gizlidir; taraflar veya arabulucu, arabuluculuk sürecinde ileri sürülen açıklamaları ve önerileri sonraki yargılamada delil olarak kullanamaz.
İlgili mevzuat: TTK m. 5/A; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 4, 16, 18, 18/A
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
