Kısa cevap
Taraflar, konu, bedel, süre, teslim, cezai şart, gizlilik ve uyuşmazlık çözüm yöntemi açık yazılmalıdır. Hazır sözleşme metinlerinde ise genel işlem koşullarına ilişkin özel denetim kuralları uygulanır.
Sözleşme özgürlüğü ilkesi gereği taraflar içeriği kanunun sınırları içinde serbestçe belirler (TBK m. 26). Yazılı hazırlanan sözleşmede tarafların unvanı ve imza yetkisi, işin kapsamı, bedel ve ödeme takvimi, teslim ve kabul usulü, sürenin başlangıcı ve bitişi açıkça yer almalıdır.
Cezai şart, borcun ifa edilmemesi halinde ödenecek bedeli önceden belirler. Taraflar cezanın miktarını serbestçe belirleyebilir; hâkim aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden indirir (TBK m. 179-182). Ancak tacir sıfatını haiz borçlu, aşırı ceza kararlaştırıldığı iddiasıyla sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez (TTK m. 22). Gizlilik, rekabet yasağı ve fikri haklara ilişkin hükümler de işin niteliğine göre eklenebilir.
Bir tarafın önceden hazırlayıp çok sayıda sözleşmede kullanmak amacıyla karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri genel işlem koşulu sayılır (TBK m. 20). Bu koşulların varlığı hakkında karşı tarafa açıkça bilgi verilmemiş ve içeriğini öğrenme imkânı sağlanmamışsa, ayrıca sözleşmenin niteliğine ve işin özelliğine yabancı ise yazılmamış sayılır (TBK m. 21); dürüstlük kurallarına aykırı olarak karşı tarafın aleyhine hükümler konulamaz (TBK m. 25).
Yetkili mahkeme, tahkim veya arabuluculuk gibi uyuşmazlık çözüm yöntemleri de sözleşmede düzenlenebilir. Tacirler veya kamu tüzel kişileri arasındaki uyuşmazlıklar için yetki sözleşmesi yapılabilir (HMK m. 17). Sözleşme damga vergisine tabi olabilir.
İlgili mevzuat: TBK m. 20-26, 179-182; TTK m. 22; HMK m. 17
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
