Kısa cevap
Şahıs işletmesinde işletme sahibi tüm malvarlığıyla sorumludur; limited ve anonim şirket ise tüzel kişiliğe sahiptir. Hangi türün seçileceği ortak sayısına, sermayeye, yönetim yapısına ve sorumluluk tercihine göre belirlenir.
Şahıs işletmesi tek bir gerçek kişi tarafından kurulur ve ayrı bir tüzel kişiliği yoktur. İşletmenin borçlarından işletme sahibi kişisel malvarlığıyla sorumlu olur. Kuruluşu kolaydır, muhasebe ve yönetim yükü görece azdır.
Limited şirket, bir veya daha fazla kişi tarafından kurulabilir. Ortaklar şirket borçlarından kural olarak sorumlu değildir; taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür (TTK m. 573). Ancak limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir (6183 s. K. m. 35). Esas sermaye payının devri noter onaylı yazılı şekilde yapılır ve şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse ortaklar genel kurulunun onayına bağlıdır (TTK m. 595); bu nedenle ortaklık yapısı daha kapalıdır. Şirket sözleşmesi, ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanır (TTK m. 575).
Anonim şirketin sermayesi paylara bölünmüştür; pay sahipleri yalnızca taahhüt ettikleri sermaye payı ile şirkete karşı sorumludur (TTK m. 329). Pay devri kural olarak daha serbesttir, yönetim kurulu ve genel kurul yapısı daha kurumsaldır. Yatırım almak veya büyümek isteyen işletmelerde sıklıkla bu tür tercih edilir.
Asgari sermaye tutarları Kanunda belirlenmiş olmakla birlikte Cumhurbaşkanı tarafından artırılabildiği için (TTK m. 332, 580) güncel tutar mevzuattan veya ticaret sicili müdürlüğünden kontrol edilmelidir. Vergi ve sigorta yükümlülükleri türe göre farklılaştığından mali müşavirin görüşü de alınmalıdır.
İlgili mevzuat: TTK m. 329, 332, 573, 575, 580, 595; 6183 s. K. m. 35
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
