Kısa cevap
Tedavi sırasında hekim veya sağlık kuruluşunun kusuru sonucu zarar gören kişi, tazminat isteyebilir. Kamu hastanelerinde idari yargıda, özel hastanelerde ise adli yargıda dava açılır.
Sağlık hizmetinde hata, hekimin ya da sağlık kuruluşunun tıbbi standartlara aykırı davranması sonucunda hastanın zarar görmesidir. Zarar gören kişi, TBK m. 49 uyarınca tazminat isteyebilir; hasta ile sağlık kuruluşu arasında sözleşme ilişkisi varsa sözleşmeye aykırılık hükümleri de gündeme gelir (TBK m. 112). Kusurun ve zararın ispatı gerekir (TBK m. 50).
Kamu hastanesinde meydana gelen olaylarda idari yargıda tam yargı davası açılır. Kamu görevlisi hekim aleyhine doğrudan tazminat davası açılamaz; dava, hizmet kusuru nedeniyle ilgili idareye karşı açılır (Anayasa m. 129/5; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 13). Dava açmadan önce idareye başvurulması gerekir. İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 13'e göre başvuru, zararın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde olay tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılır. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istem reddedilmiş sayılır; idarenin ret cevabının tebliğinden veya zımni ret tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
Özel hastane veya muayenehanede yaşanan olaylarda ise adli yargıda dava açılır. Özel sağlık kuruluşu ile hasta arasındaki ilişkinin niteliğine göre görevli mahkeme tüketici mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesi olabilir; bu konuda Yargıtay uygulamasında görüş ayrılıkları bulunduğundan somut olayda görev ayrıca değerlendirilmelidir. Zamanaşımı da uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre haksız fiil (TBK m. 72) veya sözleşme hükümlerine göre belirlenir.
Bu davalarda tıbbi belgelerin toplanması önemlidir. Hasta dosyası, epikriz, ameliyat notları, aydınlatılmış onam formu ve sağlık raporları temel delillerdir. Mahkeme, kusuru belirlemek için genellikle Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden bilirkişi raporu ister.
Tıbbi komplikasyon ile hata birbirinden farklıdır. Tıbbi girişimin bilinen ve kaçınılmaz bir riski gerçekleşmişse, kusur aranmadan tazminat verilmez. Bu ayrımın yapılmasında uzman raporu belirleyicidir.
İlgili mevzuat: TBK m. 49, 50, 54, 56, 72, 112; İYUK m. 13; Anayasa m. 129/5; 657 sayılı Kanun m. 13; Hasta Hakları Yönetmeliği
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
