Kısa cevap
Marka, Türk Patent ve Marka Kurumu'na başvurularak tescil edilir. Tescil, koruma süresi boyunca marka üzerinde münhasır hak sağlar; koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir.
Marka koruması, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan ve sicilde gösterilebilen işaretler marka olarak tescil edilebilir. Kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi marka olabilir (m. 4).
Başvuru, Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılır. Başvuruda markanın örneği ve hangi mal ve hizmet sınıfları için koruma istendiği belirtilir. Kurum, başvuruyu şekil ve mutlak ret sebepleri yönünden inceler (m. 5, 15, 16). Başvuru uygun bulunursa Bültende yayımlanır; yayımdan itibaren iki ay içinde ilgili kişiler, başvurunun m. 5 veya m. 6 kapsamında tescil edilmemesi gerektiği yönünde itiraz edebilir (m. 18). Nispi ret nedenleri (örneğin önceki marka ile karıştırılma ihtimali) itiraz üzerine incelenir (m. 6). Başvurunun bütün aşamaları tamamlanır, itiraz yapılmaz veya yapılan itirazlar nihai olarak reddedilir ve tescil ücreti ödenirse marka tescil edilir (m. 22).
Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemler hâlinde yenilenir. Yenileme talebinin, koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki altı ay içinde yapılması gerekir; bu süre içinde yapılmazsa, süre sonundan itibaren altı ay içinde ek ücretle de yapılabilir (m. 23). Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir; marka sahibi, izinsiz olarak yapılan, kanunda sayılan kullanımların önlenmesini talep edebilir (m. 7). Marka sahibi, hakkı tecavüze uğradığında mahkemeden tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, maddi ve manevi zararın tazmini gibi taleplerde bulunabilir (m. 149). Bu davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar (m. 156).
Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir (m. 9); iptal talepleri Kurum tarafından karara bağlanır (m. 26).
Marka başvurusu yapmadan önce benzer markaların araştırılması, ret ve itiraz riskini azaltır.
İlgili mevzuat: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 4-7, 9, 15-18, 22-23, 26, 149, 156
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
