Kısa cevap
KVKK'ya aykırılık halinde idari para cezaları, tazminat sorumluluğu ve bazı hallerde ceza yaptırımları söz konusu olabilir.
İdari yaptırımlar KVKK m. 18'de düzenlenmiştir. Aydınlatma yükümlülüğünü (m. 10) yerine getirmeyen, veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri (m. 12) yerine getirmeyen, Kurul kararlarını (m. 15) uygulamayan, VERBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğüne (m. 16) aykırı hareket eden veri sorumluları hakkında idari para cezası verilebilir. 7499 sayılı Kanunla eklenen düzenleme uyarınca, yurt dışına aktarımda standart sözleşmenin Kuruma bildirilmesi yükümlülüğünü (m. 9/5) yerine getirmeyenler hakkında da idari para cezası öngörülmüştür; bu yaptırım veri sorumlusu veya veri işleyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri bakımından uygulanır. İdari para cezası tutarları her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranına göre güncellenmektedir; güncel tutarlar için Kurum'un duyurularına bakılmalıdır. Kurul tarafından verilen idari para cezalarına karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir (m. 18/3).
Kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından TCK m. 135 ila 140 uygulanır (KVKK m. 17). Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydetmek (TCK m. 135), kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek (m. 136) ve kanunların belirlediği süreler geçtiği hâlde verileri sistem içinde yok etmekle yükümlü olanların görevlerini yerine getirmemesi (m. 138) suç olarak düzenlenmiştir. KVKK m. 7'ye aykırı olarak kişisel verileri silmeyenler veya anonim hâle getirmeyenler de KVKK m. 17/2 uyarınca TCK m. 138'e göre cezalandırılır. Bu suçlar için öngörülen ceza hapis cezasıdır. Bu suçların kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır (m. 137). Kişisel verilerin kaydedilmesi, verilerin hukuka aykırı olarak verilmesi veya ele geçirilmesi ve verilerin yok edilmemesi suçları hariç, bu bölümdeki suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (m. 139). Suçların işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine de hükmolunur (m. 140).
Kişisel verilerinin hukuka aykırı işlenmesi nedeniyle zarar gören kişiler, genel hükümlere göre maddi ve manevi tazminat davası açabilir (KVKK m. 11/1-ğ, 14/3). Kişi ayrıca Kurul'a şikâyette bulunabilir.
İşletmeler için uyum çalışmalarının düzenli yapılması, hem ceza riskini hem de itibar kaybını azaltır.
İlgili mevzuat: KVKK m. 7, 9, 14, 17, 18; TCK m. 135-140
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
