Kısa cevap
Belirli koşullarda kısa süreli hapis cezası adli para cezasına veya başka seçenek yaptırımlara çevrilebilir. İki yıl veya daha az hapis cezası ise şartlar varsa ertelenebilir.
Bir yıl veya daha az süreli (kısa süreli) hapis cezaları, infaz edilmek yerine seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m. 49/2, 50). Bunlar arasında adli para cezası, zararın giderilmesi, belirli yerlere gitme yasağı ve kamuya yararlı işte çalıştırma bulunur. Mahkeme, suçlunun kişiliğini, sosyal ve ekonomik durumunu, yargılama sürecindeki tutumunu ve suçun özelliklerini göz önüne alarak bunu takdir eder. Daha önce hapis cezasına mahkûm olmamış kişilerin otuz gün veya daha az hapis cezaları ile suç tarihinde on sekiz yaşından küçük ya da altmış beş yaşından büyük kişilerin bir yıl veya daha az hapis cezaları zorunlu olarak seçenek yaptırımlara çevrilir (m. 50/3).
Hapis cezasının ertelenmesi (TCK m. 51), iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları için mümkündür. Suç tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişiler bakımından bu sınır üç yıldır. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm olmamış olması gerekir. Ayrıca suçun işlenmesinden sonra sanığın duyduğu pişmanlık ve yeniden suç işlemeyeceği yönünde mahkemede oluşan kanaat aranır. Mahkeme, ertelemeyi mağdurun veya kamunun zararının giderilmesi şartına bağlayabilir.
Ertelenen cezanın denetim süresi bir yıldan az, üç yıldan fazla olamaz. Bu süre içinde kasıtlı yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa ceza infaz edilmiş sayılır; aksi halde ceza kısmen veya tamamen infaz edilir.
Sınırlar ve şartlar mevzuat değişikliğiyle güncellenebileceğinden, karar aşamasında güncel hüküm kontrol edilmelidir.
İlgili mevzuat: TCK m. 49, 50, 51
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
