Kısa cevap
Bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil isnat etmek veya sövmek hakaret suçunu oluşturur. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl dışında suçun soruşturulması şikayete bağlıdır; şikayet süresi altı aydır ve hakaret bakımından fiilin işlendiği tarihten itibaren en fazla iki yılı geçemez.
Hakaret suçu, TCK m. 125'te düzenlenmiştir. Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi bu suçu işlemiş olur. Mağdurun yokluğunda hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Fiilin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi de aynı şekilde cezalandırılır (m. 125/2).
Suçun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı, kişinin dini, siyasi, sosyal veya felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklaması ya da değiştirmesi gibi nedenlerle veya dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz (m. 125/3). Hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır (m. 125/4). Sosyal medya paylaşımları da niteliğine göre bu suç kapsamında değerlendirilebilir.
TCK m. 131/1'e göre, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikayetine bağlıdır. Mağdur şikayet etmeden ölürse veya hakaret ölmüş kişinin hatırasına yönelikse, ölenin ikinci dereceye kadar üstsoy ve altsoyu, eşi veya kardeşleri şikayette bulunabilir (m. 131/2). Şikayet, fiili ve failini öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m. 73/1-2). Kasım 2024'te yapılan değişiklikle (7531 sayılı Kanun) şikayete bağlı hakaret suçu bakımından bu süre, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Kovuşturma evresinde suçtan zarar görenin şikayetten vazgeçmesi ise, kanunda aksi yazılı olmadıkça davanın düşmesine yol açar (m. 73/4).
Şikayet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir (CMK m. 158). Ekran görüntüsü, mesaj ve tanık gibi deliller sunulmalıdır.
Usul bakımından Aralık 2025'te yapılan değişiklik önemlidir. 7571 sayılı Kanunla (kabul tarihi 24.12.2025) hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemeyeceği CMK m. 253/3'te açıkça belirtilmiş, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret (m. 125/3-a) hariç hakaret suçu ise TCK m. 75/6 kapsamında önödeme uygulanan suçlar arasına alınmıştır. Önödemede fail, Cumhuriyet savcılığının tebliği üzerine on gün içinde kanunda belirlenen miktarı ve soruşturma giderlerini öderse hakkında kamu davası açılmaz; talep hâlinde ödeme üç eşit taksitte yapılabilir. Önödeme, mağdurun tazminat hakkını ortadan kaldırmaz (TCK m. 75/5). Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ne önödeme ne de uzlaştırma kapsamındadır. Değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar için CMK geçici m. 8'deki geçiş hükmü uygulanır.
Yargılamada isnat edilen fiilin ispatı (TCK m. 127), olayın niteliği ve tarafların ilişkisi de değerlendirilir.
İlgili mevzuat: TCK m. 73, 75, 125, 127, 131; CMK m. 158, 253; 7531 ve 7571 sayılı Kanunlar
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
