Kısa cevap
Hâkim, çocuğun yüksek yararını esas alarak velayeti ebeveynlerden birine verir. Diğer ebeveyn için kişisel ilişki düzenlenir.
Ergin olmayan çocuk ana ve babanın velayeti altındadır (TMK m. 335). Evlilik devam ettiği sürece velayet birlikte kullanılır; boşanma halinde hâkim, velayeti çocuğun menfaatine göre eşlerden birine bırakır (m. 336). Kanunda "çocuk annede kalır" gibi bir kural yoktur. Küçük yaştaki çocuklarda bakım ihtiyacı uygulamada önemli bir etken olsa da karar her olayın koşullarına göre verilir.
Mahkeme kararı verirken çocuğun yaşı, ebeveynlerin çocukla ilişkisi, bakım imkânları, çocuğun eğitim durumu, ebeveynlerin yaşam koşulları ve çocuğun görüşünü göz önüne alır. Çoğu davada uzman (sosyal çalışmacı, pedagog, psikolog) raporu istenir. Çocuk, yaşı ve olgunluğu elverdiği ölçüde uzman huzurunda dinlenir (Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m. 12).
Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir (TMK m. 323). Görüşme günleri, tatil dönemleri ve teslim koşulları mahkemece belirlenir. Velayetin sonradan değişmesi mümkündür ama ancak koşullarda önemli bir değişiklik varsa ve çocuğun yararı gerektiriyorsa kabul edilir (TMK m. 183).
İlgili mevzuat: TMK m. 182, 183, 323, 335, 336; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m. 12
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
